Jantine Kriens
Pluim van het planbureau

“Het is dus inderdaad zo dat zwarte scholen in de loop van de tijd meer vat hebben gekregen op leerlingen uit de minderheden: zwarte scholen hebben de prestatieachterstand van leerlingen uit de minderheden gedurende de afgelopen tien jaar weten te verminderen”. Dit is één van de conclusies uit de Rapportage minderheden 2003 van het Sociaal Cultureel Planbureau. Een andere conclusie luidt: “Alleen op scholen met tussen de tien en 25 procent allochtone leerlingen zijn de adviezen nog enigszins aan de hoge kant”. En een derde: “Vooral de laatste twee jaar zijn de taal- en rekenprestaties van vooral de Surinaamse, maar ook van Turkse en Marokkaanse leerlingen in groep 2 aanzienlijk toegenomen” .

Kortom, wie de Rapportage minderheden als uitgangspunt neemt, moet concluderen dat we met de aanpak van onderwijsachterstanden op de goede weg zijn. Daarmee is niet alles opgelost, want er zijn nog wel een paar specifieke vraagstukken. Aandacht voor Antilliaanse leerlingen en voor autochtone kinderen van laag opgeleide ouders is bijvoorbeeld nodig; hun achterstand is alleen maar toegenomen. Ook Marokkaanse meisjes hebben extra aandacht nodig omdat zij zowel op de CITO toets als in groep 2 slechter scoren dan Marokkaanse jongens.

Hoe komt het nu dat we blijkbaar de onderwijsachterstanden hebben weten te verminderen? Ligt het aan de extra injecties van het Onderwijskansenplan en de VVE-regelingen? De betere samenwerking tussen gemeenten en scholen? De leraren die steeds beter kunnen omgaan met kinderen met een taalachterstand? Aan het verstand van kinderen van allochtone, laag opgeleide ouders, dat prima blijkt te functioneren als ze de kans maar krijgen en genoeg tijd? Het rapport laat zich er niet in zoveel woorden over uit, maar doet wel koel over de bezuinigingen op het onderwijsachterstandenbeleid: “De ontwikkelingskansen van kinderen uit kansarme milieus zijn daarmee niet gediend.”

De discussie in politiek Den Haag gaat niet over de oorzaken van het kennelijke succes van het gevoerde onderwijsachterstandenbeleid. Ook niet over de oorzaken van het falen op specifieke terreinen trouwens, want zorgen om Marokkaanse meisjes in groep 2 halen de media zelden. In politiek Den Haag gaat het over artikel 23 en de begintoets. Maar scholen en gemeenten trekken zich van die discussie niets aan. Ze gaan gewoon door op de ingeslagen weg. Het Sociaal Cultureel Planbureau geeft ze gelijk.

januari 2004